محمد حسين بن مهدى فراهانى
196
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
ماهى در آنجا بسيار و از طيور ، مرغ خانگى بىشمار ، و به ندرت دراج هم يافت مىشود . و آهو هم در صحراى آنجا هست اما كسى صيد نمىكند . در كوهستان طايف بز و قوچ نيز هست . زراعت و ميوه در زمينش زراعت و نباتات و اشجار به عمل نمىآيد مگر بعضى نباتات و درختهاى جنگلى و درخت كنار « 5 » و سدر « 6 » و نخلهاى كوچك . و بعضى گلهاى فرنگى هم به ندرت در اينجا در كوزه به عمل آوردهاند . و غله و سبزىآلات و ميوجاتش را تماما از طايف مىآورند ، و تا طايف ده فرسخ است . اين ميوجات در آنجا هست : خربزه و هندوانه و خيار و موز و انجير فرنگى [ و ] انار شيرين و انار ترش و انگور سياه و سفيد و ليموى ترش و شيرين و نارنج . انار شيرين و انگور سفيد آن تعريف دارد . انار شيرينش بهتر از انار كند است . آب و هوا زمين شهر مكه خشك است و رطوبت ندارد . و هواى آن نيز خشك و گرم و سالم است . و غالبا نسيمى دارد . و در پشت بامها و زير هوا مىخوابند . و آن نسيم آنجا آب را بسيار سرد مىكند . و آب آن بسيار خوش - گوار و شيرين و سبك و محلل غذاست . و آبش آب قنات است كه سقاها با مشكها مىبرند و به خانهها مىفروشند . در فصل غير حجاج تقريبا مشكى يك شاهى و صد دينار ايران است و در فصل آمدن حجاج تقريبا پنج شاهى و دو عباسى ايران است . و حيوانات را در سر آب جارى مىبرند و آب مىدهند . سر منشأ اين آب از كوهستان طايف است كه قنات كنده و به عرفات آورده و از وادى عرفات به منى مىآيد و از منى به شهر . و نهر وسيعى دارد از سنگ و ساروج كه عمق آن يك ذرع و نيم و عرضش يك ذرع است ، و در بسيارى از جاهاى آن به قدر آنكه آب بردارند يا آدم در او برود ، باز گذاشتهاند . و مشهور و مسطور است كه زبيده زن هرون الرشيد خواب ديد كه مشكوف العوره است ، عابرين با او مقاربت مىكنند و تمتع از او برمىدارند . با وحشت از خواب
--> ( 5 ) - Konar ( لطفا به اضافات نگاه كنيد ) . ( 6 ) - Sedr از درختان تنومند است با صمغى خاص ( لطفا به اضافات نگاه كنيد ) .